Հայաստանյան ընտրություններում Մոսկվայի և Բրյուսելի շահագրգռությունները
Երկու կարևոր ներքաղաքական իրադարձություններ վճռական ազդեցություն կունենան հարավկովկասյան տարածաշրջանում ուժային կենտրոնների ազդեցության գոտիների սահմանագծման վրա: Մեկն արդեն տեղի է ունեցել: Դա 2024 թ. խորհրդարանական ընտրություններն էին Վրաստանում: Եթե հիշում եք՝ պայքարը շատ թեժ էր: ԵՄ ղեկավարությունը արեց առավելագույնը նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլիի գլխվորությամբ արևմտամետ ուժերի հաղթանակն ապահովելու համար: Վրաստանին արագացված տեմպերով տրվեց ԵՄ անդամության թեկնածուի կարգավիճակ, ոտքի ելան գրանտակեր հասարակական կազմակերպություններն ու եվրոպամետ ներկա ու նախկին գործիչները: Սակայն համառ պայքարի արդյունքում արևմտամետները պարտվեցին: Սաակաշվիլին մնաց բանտում: Բիձինա Իվանիշվիլիի քաղաքական կուսակցությունը՝ «Վրացական երազանքը», պահպանեց իշխանությունը: Սրանով ավարտվեց Վրաստանի աշխարհաքաղաքական տեղաշարժը արմատական արևմտամետությունից դեպի կենտրոն, առավել հավասսրակշռված հարաբերություններ Ռուսաստանի հետ՝ առավել չեզոք-ազգանպաստ դիրքորոշումներով: Հիշենք նաև, որ այս դրեյֆի սկզբնապատճառը Թբիլիսի առջև դրված կոշտ պահանջն էր՝ բացել երկրորդ ճակատ Ռուսաստանի դեմ: Ուկրաինացման սցենարից ահաբեկված վրաց հասարակությունը և քաղաքական վերնախավը եկան ընդհանուր դիրքորոշման, և հետընտրական հակաիշխանական շարժումը աստիճանաբար մարեց: Այսպիսով, ԱՄՆ-ը և ԵՄ-ը տարածաշրջանում զրկվեցին իրենց հիմնական ազդեցության լծակից: Մնացին Ադրբեջանն ու Հայաստանը: Ադրբեջանում գունավոր հեղափոխության սցենարները երբևե չաշխատեցին. պատճառը սերտ դաշնակցային հարաբերություններն են Թուրքիայի հետ և Բաքվին արևմտյան ազդեցության գոտում պահելու հույսը ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիան է: Որքանով է դա աշխատում՝ դժվար է ասել, և սա առավել ծավալուն թեմա է: Բայց մի իրողություն առավել հավանական է. թուրք-ադրբեջանական միասնությունը գործում է բավականին անկախ և ինքնուրույն դերակատար է միջազգային ասպարեզում: Մնաց Հայաստանը: Եթե առաջիկա ընտրություններում ռուսամետ քաղաքական ուժերը կարողանան առավելության հասնել, ապա Հարավային Կովկասում Արևմուտքի ազդեցության հնարավորությունները կտրուկ կսահմանափակվեն: Կտապալվի նաև տարածաշրջանից Ռուսաստանին դուրս մղելու՝ երեք տասնամյակից ավելի ձգվող համառ պայքարը: Ահա սրանով է պայմանավորված հայաստանյան ընտրությունների միջազգային նշանակությունը: Այս համատեքստում հասկանալի է նաև Մոսկվայի և Բրյուսելի առավել մեծ շահագրգռվածությունն ու ֆավորիտ ուժերին հովանավորելու ձգտումը:
Գարիկ Քեռյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
-
Ասում են… Եթե չլիներ մեր չարամիտ միջամտությունը, ապա հայերի բացարձակ մեծամասնությունը, ըստ Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի, հայտնվելու էր Ռուսաստանի պաշտպանության ներքո
-
Ասում են… Պարադիգմի կտրուկ փոփոխությունը և անցումը դեպի Եվրամիության հարթակ, մեր կարծիքով, անխուսափելիորեն կապված կլինի ՀՆԱ-ի անկման և հայկական բիզնեսին, տնտեսությանն ու Հայաստանի հասարակ քաղաքացիների կենսամակարդակին լուրջ հարվածների հետ։
-
Ասում են… Դոնալդ Թրամփի գլխավորած հանրապետական վարչակազմի ԱՄՆ-ում իշխանության վերադարձով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո միջազգային գործընթացների Վաշինգտոնի ըմբռնումը նոր հարթություն է ձեռք բերել: Հունվարի 15-ին Սենատում այս հարցի վերաբերյալ նոր պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն շատ խոսուն հայտարարություններ արեց։
Տարածաշրջանային
